سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

Academic center for Education, Culture and Research - Khorasan Razavi

شنبه ، 01 دي 1397 کد خبر:4419 تعداد بازدید:

یک پژوهشگر علوم قرآنی: هر ترجمه جدیدی از قرآن وامدار ترجمه‌های پیش از خود است

اشتراک گذاری

یک پژوهشگر علوم قرآنی گفت: هر ترجمه جدیدی از قرآن بی‌شک وامدار ترجمه‌های پیش از خود است و ترجمه بنده هم همینطور است‌.

به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، کمال‌الدین غراب در آیین رونمایی از ترجمه ادبی و زیبایی‌شناسانه قرآن کریم که با حضور جمعی از مسئولان استانی و کشوری در جهاد دانشگاهی خراسان ‌رضوی برگزار شد، اظهار کرد: هر ترجمه جدیدی از قرآن بی‌شک وامدار ترجمه‌های پیش از خود است و ترجمه ما هم همینطور است و اگر مترجمی ترجمه‌های گذشته را نگاه نکند، اصلا به یک روایت کار غیرعلمی کرده و من هم ترجمه‌های آقای مجتبوی، ترجمه خود استاد ولی و ترجمه‌هایی از قرون 4 و 5 را نگاه کردم و از همه آن‌ها استقاده کردم و وامدار همه آن‌ها هستم.

وی ادامه داد: همچنین تفسیرهای گران قدری که میراث‌فرهنگی ماست و به جا مانده‌اند، بدون تردید راهنماهای بزرگی در ترجمه هستند و در ترجمه بنده هم دخیل بودند و من وامدار آن‌ها هستم.

این پژوهشگر علوم قرآنی و مترجم تصریح کرد: ترجمه‌های قرآن عصری و نثری هستند. به تناسب گذر زمان و ذائقه فرهنگی نثر و به تعبیر ادبیات، تعامل بین فرهنگ‌های مختلف ایجاب می‌کند که ترجمه‌های جدیدی ارائه شود و هر ترجمه‌ای هم شاید یک دوره خاصی داشته باشد و وقتی دوره آن سپری شد، لازم است که ترجمه‌های جدیدی به میدان بیایند.

غراب خاطرنشان کرد: بنابراین به دلیل تغییراتی که در زبان معیار ایجاد می‌شود و بر اثر گسترش تعاملات بین ملت‌ها و این که زبان معیار دستخوش تغییر است، نیاز به ترجمه‌های جدیدتر و همخوان‌تر با زبان معیار هم هم بوجود می‌آید.

وی با بیان این‌که ترجمه قرآن از دشوارترین کارهاست، افزود: نمی‌توان به سادگی در این وادی گام گذاشت؛ هم توفیق الهی می‌خواهد که منت‌پذیرش هستیم و هم اینکه بدون هیچگونه تردیدی اشتباهاتی در ان پیدا می‌شود و ما چون نسبی هستیم و انسان‌های ناقص، قطعا در کارهایمان نقص دیده می‌شود و تلاش می‌کنیم که این اشتباهات و اغلاط کاهش یابد.

این مترجم قرآن کریم عنوان کرد: هر ترجمه‌ای نوعی تفسیر هم است چون معنا از صافی ذهن مترجم می‌گذرد و خواه یا ناخواه از سلیقه ادبی او تاثیر می‌پذیرد، و بخواهیم یا نخواهیم این اتفاق می‌افتد و انتخاب کلمات، ترکیب‌بندی جمله، حال و هوای روحی خود مترجم در لحظه ترجمه و همه این‌ها به نوعی رنگ و بوی خود را نشان می‌دهد و می‌توانیم بگوییم شاید نوعی تفسیر هم هست و نمی‌توان گفت فقط ترجمه خالص است.

غراب بیان کرد: ما ترجمه تحت‌اللفظی، ترجمه تفسیری، ترجمه گسسته یا نیمه پیوسته و ترجمه پیوسته داریم؛ منظور از ترجمه گسسته، ترجمه‌هایی هستند که مترجم نظر به پیوستگی میان آیات ندارد و در عین حال تلاش می‌کند از ترجمه تحت‌اللفظی هم دوری کند و معنای روان و واضحی از آیه به دست آورده است و این نوع ترجمه‌ها از بعد انقلاب به بعد رایج شده‌اند.

وی گفت: در ترجمه‌های پیوسته، مترجم تلاش می‌کند ک نه تنها بخش‌هایی از یک آیه با بازنماید بلکه ارتباط و پیوستگی آن آیه را با آیه‌های قبل نشان دهد‌ البته به نوعی که خللی در معنای آیات ایجاد نشود، پیوستگی ظاهری را ایجاد کند و در این نوع ترجمه‌ها شماره آیه پایان آیه می‌آید.

این پژوهشگر قرآن افزود: ترجمه بنده از نوع اخیر است؛ یعنی تلاش کردیم پیوستگی میان آیات را باز و روشن کنیم، سعی کردیم که بدون ایجاد خلل در معنا از نظر ادبی زیبا و جذاب باشد، در انتخاب لغات و کلمات به ویژه واژگان معادل فارسی دقت شده و در این راستا از اندکی باستان‌گرایی هم استفاده کرده ایم. فارسی‌گرایی ما هم به این معنا نیست که از کلمات مهجور استفاده کنیم. ما تلاش کردیم کسانی که اهل ذوق و ادب هستند، این ترجمه را بپسندند و لذت ببرند.

غراب عنوان کرد: از ویژگی‌های دیگر این ترجمه افزودن پی‌نوشت‌هایی برای هر سوره بنا به ضرورت است که حدود 150 صفحه هستند و خودشان یک کتاب را تشکیل می‌دهند و شامل چند بحث است. یکی مباحث لغوی، دیگر توضیحاتی درباره اینکه چرا فلان کلمه را استفاده و این ترجمه رابرگزیدیم و آنجا هم در پی‌نوشت استدلال خودمان را بیان کردیم، یکی دیگر هم بیان برخی شان نزول‌هاست. در مجموع 1461 ارجاع دارد و اگر حدود 461 مورد آن را تکراری و کم‌اهمیت بدانیم، این اثر 1000 نکته قابل توجه در پی‌نوشت‌هایش آمده است.

وی افزود: این کار بدون حمایت مالی از جایی چاپ شده و تمام زحمتش را جهاد دانشگاهی به عهده گرفته است و امیدواریم که ان‌شاءالله به چاپ دوم برسد و این چاپ هم ویژگی‌هایی دارد که به خصوص در متن ادبی‌اش خوشخوان شده است.

غراب گفت: دوستان بزرگواری در این کار مرا همراهی کردند، دکتر شمسیان این کار را به عنوان یک ماموریت اداری پیش پای من گذاشتند که این لطفشان را هیچ وقت فراموش نمی‌کنم و بعد هم آن راچاپ کردند. دکتر شریفی که مشوق بنده بودند و دکتر ساکت که بعضا نمونه‌ها را می‌خواندند و غلط‌ها را می‌گرفتند و تذکر می‌دادند و از دوستان دیگری که شاهد این کار بودند، تشکر می‌کنم.