سازمان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی

Academic center for Education, Culture and Research - Khorasan Razavi

پنج شنبه ، 05 مرداد 1396 کد خبر:2255 تعداد بازدید:

گروه پژوهشی کشت بافت گیاهان زینتی

اشتراک گذاری

معرفی

بيوتكنولوژي گیاهی فرصتي را فراهم کرده است تا بتوان بر بسیاری از محدودیت­های موجود در زمینه اصلاح گیاهان و تکثیر آنها فائق آمد. با استفاده از این فناوری می­توان مدت زمان انجام برنامه­های اصلاحی را بطور چشمگیری کاهش داد. کشت بافت­های گیاهی در محیط این­ویترو، تولید گیاهان هاپلوئید و دابل هاپلوئید، کشت و امتزاج پروتوپلاست و مهندسی ژنتیک گیاهان نمونه­هایی از    پیشرفت­هایی است که به کمک این فناوری حاصل شده و کمک شایانی به توسعه برنامه­های اصلاحی و تولید ارقام جدید نموده است. شرايط اقليمي مناسب ايران و نيروي كار ارزان از يك طرف و نياز روزافزون كشور به پايه‌هاي اصلاحی گياهي با کيفيت (تكثير شده به روش كشت بافت) بويژه برخي از گل­هاي زينتي مهم که عمدتاً از خارج از كشور تامين مي‌شود، زمينه بسيار مناسبي براي گسترش صنعت کشت بافت و اصلاح اين گياهان در ايران بوجود آورده است. درصورتي که ايران خواسته باشد توليد اقتصادي و تجاري گياهان زينتي و به ويژه گل­هاي شاخه بريده را براي تامين نياز داخلي و صادرات آغاز کند، نياز است برنامه­های منسجمی را در اصلاح و معرفی ارقام جدید داشته باشد. پیشرفت­های بیوتکنولوژی گیاهی اخیر زمینه مساعدی را برای دستورزی در گیاهان و از جمله گیاهان زینتی در اختیار قرار می­دهد. بطوری که با استفاده از تکنیک­های کشت این ویترو می­توان فرایند تولید گیاهان سالم و عاری از بیماری را تسریع و در بازار جهانی گل و گیاه وارد شد. بعلاوه تکنیک­های دستورزی و مهندسی ژنتیک گیاهان توانمندی­های خوبی را برای انتقال صفات و ایجاد تغییرات مورد نظر فراهم می­نمایند که با استفاده از آنها می­توان صفات مطلوب را در گیاهان زینتی ایجاد کرد. با توجه به کاربردهای تجاری و گسترده علم بیوتکنولوژی در خصوص گیاهان زینتی و برنامه­های موجود در کشورهای پیشرو در این علم و چشم انداز پیش روی، این صنعت در دهه آینده رشد قابل توجهی خواهد یافت. لذا با توجه به اهمیت این صنعت در کمک به رشد و شکوفایی صنعت کشور، گروه " بیوتکنولوژی گیاهان زینتی" ریزازدیادی گیاهان و مهندسی ژنتیک گیاهان زینتی با هدف رسیدن به ارقام جدید و تکثیر تجاری آنها را مد نظر دارد.

چشم انداز:

گروه پيشرو در سطح ملي در انجام تحقيقات بیوتکنولوژی گیاهان زینتی با اولويت دستيابي به دانش بومی و تجاري سازي توليدات گياهي مورد نياز کشور

جهت گیری پژوهشی:

در صنعت پرورش گل و گیاهان زینتی، گیاهانی چون ارکيده، ژربرا، آنتوريوم، ليليوم، داوودي، ميخک، اسپاتي­فيلوم و ديفن باخيا بیشترین سهم را در بازار جهانی دارند. در تولید صنعتی این گیاهان از تکنیک­های کشت بافت برای تولید گیاهان یکنواخت و عاری از بیماری به خوبی استفاده شده است. در ایران پایه­های گیاهی اکثر گل­های شاخه بریده مهم از قبیل ژربرا، آنتوریوم، لیلیوم، میخک و آلسترومریا از کشورهای اروپایی و بویژه هلند تامین می­شود. با توجه به اهمیت تولید این پایه­ها در کشور "بهينه سازي شرايط اين ويترو" براي دستيابي به دستورالعمل­هاي ريزازديادي گياهان مهم زينتي فوق الذکر به عنوان یکی از اولویت­های گروه در نظر گرفته شده است.

درصورتی که خواسته باشیم جایگاه مناسبی را در صنعت پرورش گل و گیاهان زینتی کسب نماییم علاوه بر داشتن برنامه تکثیر قوی لازم است برنامه­های منسجمی را برای اصلاح و معرفی ارقام جدید داشته باشیم. شرکت­های بزرگ در این صنعت برای حفظ مشتریان موجود و ترغیب مصرف­کنندگان جدید برنامه­های بلند مدتی را برای معرفی گیاهان جدید و یا اصلاح در جهت تولید ارقام جدید دارند. با توجه به این مهم در صنعت پرورش گل و گیاهان زینتی "بهبود صفات در گياهان زينتي از طريق ايجاد تغييرات ژنتيکي با استفاده از فناوري­هاي نوين" و "اصلاح ارقام با خصوصیات متفاوت و یا تولید ارقام جديد گياهان زينتي" به عنوان دیگر اولویت­های گروه در نظر گرفته شده است.

محورهای اصلی فعالیت:

  • انجام پروژه­های مربوط به ريزازديادي گياهان زينتي مهم نظیر ژربرا، آنتوريوم، آلسترومريا، ميخک، اسپاتي­فيلوم با هدف دستیابی به پروتکل­های تولید تجاری
  • بهبود صفات در گياهان زينتي از طريق مهندسی گیاهان با استفاده از فناوري­هاي نوين نظیر مهندسی ژنتیک
  • توليد و معرفي ارقام جديد گياهان زينتي و یا ارقام با صفات جدید

توانمندی‌ها:

  • در اختیار داشتن دستورالعمل­های تکثیر تجاری گیاهان زینتی مهم
  • پژوهش در زمينه تحقيقات مولکولي، ژنوميکس گیاهان زینتی با هدف بهبود و یا تغییر صفات در آنها
  • تولید پایه­های عاری از ویروس در گیاهان حساس
  • ارائه خدمات علمی در جهت تجهیز آزمایشگاه­های کشت بافت گیاهی
  • ارائه طرح­هاي با توجيه اقتصادي براي تشويق بخش خصوصي به سرمايه­گذاري در اين صنعت
  • برگزاري دوره­ها و کارگاه­های آموزشي و تخصصي كشت بافت گياهي

فعالیت‌های انجام شده:

  • دستیابی به دانش‌فنی ریزازدیادی گیاهان زینتی مهم شاخه بریده نظیر ژربرا، آنتوریوم، لیلیوم، آلسترومریا، آماریلیس، داوودی و میخک
  • دستیابی به دانش‌فنی ریزازدیادی گیاهان زینتی مهم گلدانی نظیر بگونیا، بنفشه آفریقایی، گلوکسینیا، کاکتوس و کالانکوآ
  • برگزاری چهار دوره کارگاه آموزشی تخصصی کشت بافت و ازدیاد گیاهان

آدرس: مشهد – میدان آزادی – پردیس دانشگاه فردوسی – سازمان مرکزی جهاددانشگاهی خراسان رضوی – پژوهشکده بیوتکنولوژی صنعتی – تلفن: 38832360-051

سایت: www.indusbiotech.ir